چه کسی اختراع کرد؟
نان را چه کسانی اختراع کردند؟
با گذر زمان، انسان اولیه از شکار به کشاورزی روی آورد و اکثر محققان معتقدند که تولید نان با کشت محصولات و کشاورزی گره خورده است. درست است که شروع کشاورزی به حدود ۱۲ هزار سال قبل برمی‌گردد؛ اما تاریخ نان و نان‌سازی حداقل به ۱۰ هزار سال قبل آن زمانی که انسان به فکر کاشت گندم و جو در مزارعش افتاد برمی‌گردد. شاید برایتان جالب باشد که بدانید نان یکی از قدیمی‌ترین و کهن‌ترین غذای انسانی است.
اما در بررسی‌های جدیدی که توسط باستان شناسان در یک شهر قدیمی شکارچی‌محور به نام Ohalo II صورت گرفت، مشخص شد که تاریخ نان خیلی قبل از به وجود آمدن عصر کشاورزی بوده است. محققان در اکتشافات این منطقه بقایایی از نشاسته جو و دایره‌ای از خاکستر را پیدا کردند، که مربوط به ۲۲ هزار سال قبل بود. این شواهد قابل توجه نشان می‌دهد تولید نان احتمالا به پیش از این‌که انسان به کشاورزی روی آورد، برمی‌گردد.
از طرف دیگر باستان‌شناسان، مردم‌شناسان و مورخان متعددی درباره منشا نان تحقیق کرده‌اند. در سال‌های اخیر، تیمی از محققان از دانشگاه‌های کپنهاگ، لندن و کمبریج روی یافته‌های دوران فرهنگ ناتوفی (Natufian) که در حفاری‌های شوبیقا، یک مکان باستان‌شناسی در شمال شرقی اردن در دهه ۱۹۹۰ کشف شد، کار کرده‌اند. باستان‌شناسان در این بررسی دو شومینه بزرگ را در یک سازه قدیمی کشف کردند، که یکی از آنها حاوی انواع مختلف آرد بود. آنها ۲۴ نوع بقایای نان مانند را از این اکتشاف فهرست کردند، که عمدتا نان‌ها از حبوبات، جو، جو دوسر و گندم تولید شده بودند.
با بررسی ذرات آرد مانند و ابزارهای آسیاب‌گونه سنگی در این دهکده باستانی، دانشمندان دریافتند که این ساکنان در الک کردن غلات، تهیه آرد و تبدیل آن به نان باکیفیت مهارت داشته‌اند. بنابراین، درست مانند Ohalo II، پخت نان احتمالا یک فعالیت معمولی برای مردم ناتوفی هم بوده است.
با وجود این همه اکتشاف می‌توان گفت که در تاریخچه نان بیش از یک دستور ساده وجود داشته و نان مترادفی واقعی با نبوغ انسان است چون تکنیک‌های فرآوری گندم راهی به سوی تکامل و تمدن بوده و هنوز هم است.